Skip to main content

Prjónavélin

Gömul Passap E6000 snjallvædd, skref fyrir skref

Í hnotskurn

Gamla stjórnborðið á Passap E6000 er tekið úr sambandi. Í staðinn kemur Arduino örtölva sem talar við sleðann, og tölva sem geymir mynstrin og matar örtölvuna á einni umferð í einu. Hér er handbókin: vélbúnaður, hugbúnaður og notkun.

Passap E6000 prjónavél

Passap E6000 prjónavél. Ljósmynd: mbl.is/Kristinn Magnússon, úr umfjöllun Morgunblaðsins (Guðmundsdóttir, 2024).

Kaflarnir

Vélbúnaður

1

Kynnstu vélinni

Nálabeð, sleði, litaskiptir og mótor.

2

Stýrðu nálunum

Arduino í stað gamla stjórnborðsins.

3

Stýrðu mótornum

Lítil rafrás sem ýtir á takkana fyrir þig.

Hugbúnaður

4

Stýringin á tölvunni

passAPI geymir mynstrin og matar örtölvuna.

5

Sendu mynstur á vélina

Ein netbeiðni með upphafsnál og mynstri.

6

Opið vefviðmót

Gestir senda inn hugmynd að mynstri í texta.

Notkun

7

Prjónaðu

Margir litir, íslenskt einband og það sem fer úrskeiðis.

8

Hönnun úr prufum

Frá prjónaprufu að flík.

Kerfið á einni mynd

flowchart TB
  opid["Opið vefviðmót<br/>(passapnext)"]
  db[("Gagnagrunnur")]
  admin["Vefviðmót stjórnanda"]
  tolva["Tölva sem keyrir stýringuna<br/>(passAPI, Node.js)"]
  ard["Arduino örtölva"]
  spenna["Spennubreytir"]
  sledi["Sleði / lás"]

  opid <-- vefbeiðnir --> db
  db <-- vefbeiðnir --> tolva
  admin <-- vefbeiðnir --> tolva
  tolva -- "USB serial: {byrjun}{munstur}" --> ard
  ard -- "USB serial: R eða L" --> tolva
  spenna -. "12V" .-> ard
  ard -. "12V" .-> sledi
  ard -- "5V: hár / lágur" --> sledi
  sledi -- "5V: hár / lágur" --> ard

Myndin er endurteiknuð eftir kerfismynd af nýja stjórnborðinu í skýrslunni (Lúðvíksson o.fl., 2024, kafli Stýring nálarbeðs).

Það sem þú þarft

Þetta er það sem notað var í verkefninu:

  • Passap E6000 prjónavél með mótor
  • Arduino örtölva og 12V spennubreytir
  • Tenging við sleðann í gegnum DIN-6 tengið
  • Tölva með Node.js 20+ og USB tengi við örtölvuna
  • 7407N kubbur og 6 pinna RJ12 tengi fyrir mótorstýringuna
  • Garn. Í verkefninu var notað íslenskt einband frá Ístex

Af hverju gömul vél?

Passap vélarnar eru svissneskar og framleiðslu þeirra var hætt um aldamótin. Þær eru vel gerðar, tiltölulega einfaldar í notkun og enn í notkun hjá áhugafólki, en þær skortir nútíma tengingar og notendavænt viðmót. Ný vél eins og Kniterate, sem er hönnuð fyrir minni hönnuði (Kniterate, e.d.-a), kostaði samkvæmt skýrslunni yfir 16.000 evrur árið 2024 (Lúðvíksson o.fl., 2024). Í vefverslun Kniterate er hún skráð frá 15.999 dölum (byrjunarverð, nóvember 2026) (Kniterate, e.d.-b). Meira um þetta í Bakgrunni verkefnisins.

Tengd viðfangsefni

Stafræn Sjónabók

Íslensk útsaumsmynstur sem vélin getur prjónað.

Mynsturgerð

Reiknirit sem breyta myndum og texta í prjónamynstur.

Elías Lúðvíksson (vél- og hugbúnaður) og Guðrún Ísafold Hilmarsdóttir (prjón og hönnun). Úr lokaskýrslu verkefnisins (Lúðvíksson o.fl., 2024); kóði í passAPI (HiDef Textiles, 2024) og passapnext (Lúðvíksson, 2024).

Heimildir

Guðmundsdóttir, V. L. (2024). Sjálfvirknivædd prjónavél í bígerð. Morgunblaðið. https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/06/02/sjalfvirknivaedd_prjonavel_i_bigerd/
HiDef Textiles. (2024). passAPI: stýring fyrir Passap E6000. GitHub. https://github.com/HiDefTextiles/passAPI
Kniterate. (e.d.-a). Kniterate. Sótt https://www.kniterate.com/about/
Kniterate: Shop. (e.d.-b). Sótt https://www.kniterate.com/shop/
Lúðvíksson, E. (2024). passapnext: opið vefviðmót. GitHub. https://github.com/tungufoss/passapnext
Lúðvíksson, E., Hilmarsdóttir, G. Í., og Ásgeirsdóttir, S. E. (2024). Lokaskýrsla: HiDef Textíll: Tæknivæddar prjónavélar [Lokaskýrsla til Nýsköpunarsjóðs námsmanna]. Háskóli Íslands. https://github.com/HiDefTextiles/NSN-2024