Skip to main content

Kynnstu vélinni

Fjórir hlutar sem þú þarft að þekkja

Í hnotskurn

Vélbúnaður prjónavélarinnar er í grófum dráttum fjórir hlutar: nálabeðið, sleðinn (líka kallaður lás), litaskiptirinn og mótorinn.

Passap E6000 prjónavél

Passap E6000 prjónavél. Ljósmynd: mbl.is/Kristinn Magnússon, úr umfjöllun Morgunblaðsins (Guðmundsdóttir, 2024).

Nálabeð

  • Braut sem sleðinn rennur eftir.
  • Nálastillarar (e. pushers) eru undir nálunum og ýta þeim í prjónastöðu. Þeir kveikja og slökkva á nálum fyrir hverja umferð, það er setja þær í virka eða óvirka stöðu.
  • Nálarnar prjóna lykkjur ef þær eru í réttri stöðu þegar sleðinn fer yfir þær.
  • Nálarnar eru númeraðar út frá miðju: 90 til vinstri og 89 til hægri, alls 179.

Sleði / lás

  • Tveir ljósskynjarar sem staðsetja sleðann á nálabeðinu.
  • Tveir seglar sem setja stöðu nálastillaranna fyrir næstu umferð.
  • Braut sem sendir nálar aðra af tveimur leiðum: upp, og þá prjónar nálin lykkju, eða niður, og þá prjónar hún ekki.

Litaskiptir

  • Geymir garn.
  • Er með eins konar takka sem sleðinn virkjar þegar hann fer yfir og skilar garni. Þá er nýtt garn sett í virka stöðu og sleðinn tekur það upp á bakaleiðinni.

Mótor

  • Snýr belti sem er með festingu fyrir sleðann.
  • Á festingunni er segull.
  • Þrír skynjarar á umgjörðinni utan um beltið skynja segulinn.

Tvö stýrikerfi

Vélbúnaðinum má skipta í tvö stýrikerfi:

  1. Stýring á mótornum, sem færir sleðann frá vinstri til hægri yfir nálabeðið. Sjá Stýrðu mótornum.
  2. Stýring á seglunum, sem færa nálastillarana upp og niður. Fyrir hvern nálastilli sem er stillt upp er lykkja prjónuð fyrir þá nál í næstu umferð. Sjá Stýrðu nálunum.

Af Instagram

Myndir og myndbönd sem teymið birti á Instagram meðan á verkefninu stóð. Öll myndböndin eru líka í spilunarlistanum HiDEF textiles á YouTube.

Passap Duomatic 80 fékk meira að segja handbók á íslensku.
Passap Duomatic 80 fékk meira að segja handbók á íslensku. Færslan á Instagram, 19. maí 2024.
Djúphreinsun: allar nálar (180 á hverju nálarbeði) teknar úr og hreinsaðar með ísóprópanóli. Það tók 2–4 manns tvo vinnudaga.
Djúphreinsun: allar nálar (180 á hverju nálarbeði) teknar úr og hreinsaðar með ísóprópanóli. Það tók 2–4 manns tvo vinnudaga. Færslan á Instagram, 20. maí 2024.
Fyrstu kynni: fyrirstaða á aftari lásnum reyndist vera of stutt lykkjustærð miðað við garnið. Færslan á Instagram, 19. maí 2024.
Þýsk áhrif: Passap var svissneskt og helsti opni hugbúnaðurinn er eftir Þjóðverja.
Þýsk áhrif: Passap var svissneskt og helsti opni hugbúnaðurinn er eftir Þjóðverja. Færslan á Instagram, 29. maí 2024.

Elías Lúðvíksson. Úr lokaskýrslu verkefnisins (Lúðvíksson o.fl., 2024).

Heimildir

Guðmundsdóttir, V. L. (2024). Sjálfvirknivædd prjónavél í bígerð. Morgunblaðið. https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/06/02/sjalfvirknivaedd_prjonavel_i_bigerd/
Lúðvíksson, E., Hilmarsdóttir, G. Í., og Ásgeirsdóttir, S. E. (2024). Lokaskýrsla: HiDef Textíll: Tæknivæddar prjónavélar [Lokaskýrsla til Nýsköpunarsjóðs námsmanna]. Háskóli Íslands. https://github.com/HiDefTextiles/NSN-2024